Ата-аналарға арналған жаднама «Бейімделу құпиялары» Бейімделу — бұл баланың жаңа жағдайларға: тәртіпке, қоршаған ортаға, мінез-құлық ережелеріне үйрену кезеңі. Сәтті бейімделу баланың балабақшада психологиялық жайлы сезінуін білдіреді. Ата-аналар білуі керек 1. Бейімделу — бала үшін стресс: әлеуметтік жағдай өзгереді, жақын адамдардың орнына бейтаныс ересектер пайда болады, көптеген әрекеттерді өз бетінше орындау қажет. 2. Бейімделу ұзақтығы 2 аптадан 6 айға дейін өзгеруі мүмкін және баланың жеке ерекшеліктеріне байланысты. 3. Бұл кезеңдегі жылау және каприздік — қалыпты реакция, эмоцияларды шығару тәсілі. Жылағаны үшін жазалау бейімделуді ұзартуы мүмкін. 4. 3 жасқа дейінгі балалар көбінесе бірге емес, қатар ойнауы мүмкін — құрдастарына серік ретінде қызығушылық кейінірек қалыптасады (3–4 жаста). Сәтті бейімделу құпиялары Балабақшаға барғанға дейін: • Үйдегі тәртіпті балабақшаның тәртібімен сәйкестендіріңіз (ояну, тамақтану, күндізгі ұйқы уақыттары). • Өзін-өзі күту дағдыларын дамытыңыз: баланы киінуге, өз бетінше тамақтануға, горшокты пайдалануға, қолдарын жууға және т.б. үйретіңіз. • Ересектермен қарым-қатынас және анасынан уақытша ажырасу тәжірибесін қалыптастырыңыз (алаңда серуендеу, достарға бару, туыстарда уақыт өткізу). • Балабақшаның оң бейнесін қалыптастырыңыз: o балаға балабақшаға не үшін баратынын, онда қандай қызықты нәрселер болатынын айтыңыз; o балабақшаның жанында серуендеп, ғимаратты, ауланы көрсетіңіз; o баланың қатысуымен балабақша мен қызметкерлерді сынға алмаңыз; o жаза ретінде балабақшамен қорқытпаңыз. • Ересектерден көмек сұрауды және кезегін күтуді үйретіңіз. • Болашақ тәрбиешімен және топпен таныстырыңыз: мүмкіндік болса, баланы экскурсияға алып барыңыз, бөлмені, ойыншықтарды көрсетіңіз. Бейімделу кезінде: • Балабақшада болу уақытын біртіндеп арттырыңыз: 2–3 сағаттан бастаңыз, содан кейін түскі асқа дейін, тыныштық сағатынан кейін және т.б. Графикті тәрбиешімен талқылауға болады. • Қоштасу рәсімін құрыңыз және оны күнделікті сақтаңыз (сүйіп, қолын толқытып, бір сөйлем айтыңыз). Жасырын кетпеңіз — бұл қорқыныш пен сенімсіздікті тудырады. • Сүйікті ойыншығын беру: ол үймен байланыс сезімін тудырады. • Қосымша стресс факторларын жою: бұл кезеңге көші-қон, шулы іс-шаралар, алыс сапарлар жоспарламаңыз. • Эмоционалды қолдау көрсетіңіз: құшақтаңыз, мақтаңыз, кеште және демалыс күндері бірге көп уақыт өткізіңіз. • Балабақшадағы күнді талқылаңыз: ашық сұрақтар қойыңыз («Не қызық болды?», «Кіммен ойнады?», «Түскі аста не жедің?»), қызығушылықпен тыңдаңыз. • Тәрбиешімен өзара әрекетте болыңыз: баланың денсаулығы мен мінез-құлқы туралы біліңіз, педагогтар мен психологтың ұсыныстарын орындаңыз. Қажетті нәрселерден аулақ болу • жылау мен каприздік үшін қорқыту және жазалау; • қоштасудың ұзақ болуы және ажырасу кезінде күмәнданбау (бала сіздің алаңдаушылығыңызды сезеді); • баланың қатысуымен балабақша мен тәрбиешілерді сынға алу; • бейімделу кезеңінде отбасылық жағдайдың күрт өзгеруі (көшу, екінші баланың дүниеге келуі және т.б.). Еске сақтаңыз: шыдамдылық, реттілік және эмоционалды қолдау — балаңыздың сәтті бейімделуінің негізгі көмекшілері. Дайындаған: әдіскер Пошанова Ә.Т